Nifty 50 আৰু Sensex কি? নতুন বিনিয়োগকাৰীৰ বাবে সহজ সম্পূৰ্ণ গাইড
Nifty 50 আৰু Sensex কি?
আপুনি যদি Share Market বা Stock Marketত নতুন, তেন্তে Nifty 50 আৰু Sensex নাম দুটা নিশ্চয় বহুবাৰ শুনিছে।
খবৰ কাকত, News Channel, YouTube বা Trading App খোলাৰ লগে লগে আমি প্ৰায়ে শুনিবলৈ পাওঁ—
“Nifty আজি 200 পইণ্ট বৃদ্ধি পাইছে”
অথবা
“Sensex আজি 500 পইণ্ট বৃদ্ধি পাইছে।”
কিন্তু প্ৰশ্ন হ'ল—Nifty 50 আৰু Sensex আচলতে কি হয়?
সহজ ভাষাত ক'বলৈ গ'লে, দুয়োটাই হৈছে একো একোতা Stock Market Index। এই Index-এ ভাৰতীয় Share Marketৰ এটা ডাঙৰ অংশৰ সামগ্ৰিক অৱস্থা বুজিবলৈ সহায়ক কৰে।
Nifty 50-ত 50টা ডাঙৰ আৰু তুলনামূলকভাৱে liquid কোম্পানীৰ Share থাকে, আনহাতে Sensex-ত 30টা প্ৰায় একেধাৰনৰ কোম্পানী থাকে। Nifty 50 NSE-ৰ সৈতে আৰু Sensex BSE-ৰ সৈতে জড়িত।
Stock Market Index মানে কি?
প্ৰথমে Index মানে কি বুজি লওঁ।
ধৰি লওক, এটা পৰীক্ষাত 50জন ছাত্ৰ আছে। সকলো ছাত্ৰৰ নম্বৰ পৃথকে পৃথকে চোৱাৰ পৰিৱৰ্তে যদি আপুনি গোটেই শ্ৰেণীটোৰ সামগ্ৰিক ফলাফল জানিব বিচাৰে, তেন্তে গড় নম্বৰ চাব লাগিব।
একেদৰে Stock Marketত হাজাৰ হাজাৰ কোম্পানীৰ Share আছে। প্ৰতিটো কোম্পানীৰ Share Price পৃথকে পৃথকে চোৱাৰ পৰিৱৰ্তে Marketৰ সামগ্ৰিক অৱস্থা বুজিবলৈ Index ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
অৰ্থাৎ—
Stock Market Index = বজাৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট অংশৰ সামগ্ৰিক Performance দেখুওৱা এটা মাপকাঠি।
NSE-ৰ মতে, এটা ভাল Market Index-এ সামগ্ৰিক Equity Marketৰ আচৰণ প্ৰতিফলিত কৰে।
Nifty 50 কি?
Nifty 50 হৈছে National Stock Exchange (NSE)-ৰ এটা অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ Benchmark Index।
ইয়াত বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ sectorক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা 50টা কোম্পানী থাকে। NSE-ৰ তথ্য অনুসৰি, Nifty 50 হৈছে এটা diversified 50-stock index আৰু ই অৰ্থনীতিৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ sectorসমূহক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
Nifty 50-ৰ Base Date হৈছে 3 November 1995 আৰু Base Value আছিল 1,000।
Nifty নামটো ক'ৰ পৰা আহিল?
Nifty = NSE + Fifty
NSE-ৰ 50টা গুৰুত্বপূৰ্ণ কোম্পানীক লৈ গঠিত হোৱা বাবে ইয়াক Nifty 50 বুলি কোৱা হয়।
Sensex কি?
Sensex হৈছে Bombay Stock Exchange (BSE)-ৰ এটা আটাইতকৈ পৰিচিত Benchmark Index।
Sensex-ত 30টা ডাঙৰ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ কোম্পানী থাকে। এই কোম্পানীসমূহে ভাৰতীয় Corporate Sector আৰু Economy-ৰ বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
Sensex-ৰ গণনাত Free-Float Market Capitalisation পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
Sensex শব্দটো সাধাৰণতে Sensitive Index-ৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
Nifty 50 আৰু Sensex ৰ মাজত পাৰ্থক্য
Nifty 50 আৰু Sensex কেনেকৈ বৃদ্ধি বা কমে?
এইটো বুজাটো নতুন বিনিয়োগকাৰীৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
ধৰি লওক Nifty 50-ৰ অন্তৰ্গত বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ কোম্পানীৰ Share Price বৃদ্ধি পালে।
তেন্তে সেই কোম্পানীসমূহৰ Index Weight অনুসৰি Nifty 50-ও বৃদ্ধি পাব পাৰে।
আকৌ যদি Index-ৰ ডাঙৰ Weight থকা কোম্পানীবোৰৰ Share Price কমি যায়, তেন্তে Nifty 50-ও কমিব পাৰে।
একেদৰে Sensex-ৰ 30টা কোম্পানীৰ Share Price-ৰ পৰিৱৰ্তনে Sensex-ৰ movement নিৰ্ধাৰণ কৰে।
অৱশ্যে সকলো কোম্পানীৰ প্ৰভাৱ সমান নহয়। Free-Float Market Capitalisation অনুসৰি Index-ত কোম্পানীৰ Weight বেলেগ বেলেগ হয়।
Nifty 50 100 পইণ্ট বৃদ্ধি মানে কি?
ধৰি লওক আজি—
Nifty 50 = 25,000
কাইলৈ Nifty 50 হ'ল—
25,250
অৰ্থাৎ Nifty 50 প্ৰায় 1% বৃদ্ধি পাইছে।
ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে Nifty-ৰ প্ৰতিটো কোম্পানীৰ Share Price 1% বৃদ্ধি পাইছে।
কিছুমান Share হয়তো বৃদ্ধি পাইছে, কিছুমান কমিছে আৰু আন কিছুমান প্ৰায় একে আছে।
Index হৈছে বিভিন্ন কোম্পানীৰ Weight অনুসৰি কৰা সামগ্ৰিক গণনাৰ ফলাফল
Nifty 50 আৰু Sensex কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?
১. Share Marketৰ সামগ্ৰিক অৱস্থা বুজিবলৈ
যেতিয়া Nifty আৰু Sensex দুয়োটা ডাঙৰকৈ বৃদ্ধি পায়, তেতিয়া সাধাৰণতে Market Sentiment ইতিবাচক হোৱাৰ ইংগিত পোৱা যায়।
আকৌ দুয়োটা অধিক অবনমিত হলে Market Sentiment দুৰ্বল হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।
কিন্তু কেৱল Index চাই কোনো Share কিনা বা বিক্ৰী কৰা উচিত নহয়।
২. Mutual Fund আৰু ETF তুলনা কৰিবলৈ বহু Mutual Fund আৰু ETF-এ Nifty 50ৰ দৰে Indexক Benchmark হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।
Nifty 50 Index Funds আৰু ETFs-ৰ লক্ষ্য সাধাৰণতে Nifty 50ৰ Performance অনুসৰণ কৰা।
৩. উদাহৰণ স্বৰূপে নিজৰ Investment Performance তুলনা কৰিবলৈ ধৰি লওক আপুনি এটা Portfolio তৈয়াৰ কৰিলে। এবছৰত আপোনাৰ Portfolio-ই 10% Return দিলে।
একেই সময়ত Nifty 50-এ 15% Return দিলে।
তেতিয়া আপুনি নিজৰ Portfolio-ৰ Performance Nifty 50ৰ সৈতে তুলনা কৰিব পাৰে।
Nifty 50 বা Sensex-ত কেনেকৈ বিনিয়োগ কৰিব পাৰি?
এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা মনত ৰাখিব—
Nifty 50 বা Sensex নিজে কোনো কোম্পানীৰ Share নহয়।
ইহঁত হৈছে Index।
কিন্তু আপুনি Nifty 50 বা Sensexৰ Performance অনুসৰণ কৰা Index Fund বা ETFৰ জৰিয়তে Portfolioত বিনিয়োগ কৰিব পাৰে।
উদাহৰণস্বৰূপে—
Nifty 50 Index Fund
Nifty 50 ETF
Sensex Index Fund
Sensex ETF
এইবোৰৰ জৰিয়তে একেটা কোম্পানীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে Index-ত থকা বহু কোম্পানীত একেলগে Exposure পোৱা যায়।
Nifty 50 Index Fund আৰু Nifty 50 ETF ৰ মাজত পাৰ্থক্য
দুয়োটাৰ লক্ষ্য Nifty 50ৰ Performance অনুসৰণ কৰা হ'লেও কিনা-বেচাৰ পদ্ধতি বেলেগ।
Nifty 50 Index Fund
Mutual Fundৰ দৰে কিনিব পাৰি।
আপুনি SIPৰ জৰিয়তে নিয়মীয়াকৈ বিনিয়োগ কৰিব পাৰে।
Nifty 50 ETF
ETF হৈছে Exchange Traded Fund।
ই Shareৰ দৰে Stock Exchange-ত Trading হয় আৰু Demat Accountৰ জৰিয়তে কিনা-বেচা কৰিব পাৰি।
নতুন বিনিয়োগকাৰীয়ে নিজৰ সুবিধা, খৰচ, Tracking Error, Liquidity আৰু Investment Goal বিবেচনা কৰি উপযুক্ত বিকল্প বাছনি কৰিব পাৰে।
Nifty 50 আৰু Sensex একে দিশত কিয় চলে?
Nifty 50 আৰু Sensex বেলেগ Index হ'লেও দুয়োটাতে ভাৰতৰ ডাঙৰ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ কোম্পানীৰ Exposure আছে।
সেইবাবে ভাৰতীয় Economy, Interest Rate, Inflation, Corporate Earnings, Global Market, Crude Oil Price, Foreign Investment আদি ডাঙৰ বিষয়ৰ প্ৰভাৱ দুয়োটাৰ ওপৰত একেসময়তে পৰিব পাৰে।
ফলত বহু সময়ত—
Nifty ↑ → Sensex ↑
আৰু
Nifty ↓ → Sensex ↓
দেখিবলৈ পোৱা যায়।
কিন্তু দুয়োটাৰ movement সদায় একে নাথাকে, কাৰণ দুয়োটাৰ constituent companies আৰু weightings একে নহয়।
Nifty আৰু Sensex কমিলে সকলো Share কমে নেকি?
নহয়।
এইটো নতুন বিনিয়োগকাৰীয়ে বিশেষভাৱে মনত ৰখা উচিত।
ধৰি লওক Nifty 50 আজি 1% কমিছে। তাৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে NSE-ৰ সকলো Share 1% কমিছে।
কিছুমান Share বৃদ্ধি পাব পাৰে, কিছুমান কমিব পাৰে আৰু আন কিছুমান একেবাৰে সালসলনি নহবও পাৰে।
Index হৈছে নিৰ্দিষ্ট কোম্পানীৰ এটা basket-ৰ performance।
Nifty 50 আৰু Sensex চাই Share কিনিব লাগে নেকি?
কেৱল Nifty বা Sensexৰ movement চাই Share কিনা উচিত নহয়।
যদি আপুনি কোনো নিৰ্দিষ্ট কোম্পানীত বিনিয়োগ কৰিব বিচাৰে, তেন্তে কোম্পানীটোৰ—
Sales Growth
Profit Growth
Debt
ROE
ROCE
Valuation
Business Model
Management
Future Growth
Industry Position
আদি বিষয় অধ্যয়ন কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।
Nifty বা Sensex-এ Marketৰ সামগ্ৰিক ছবি দেখুৱায়, কিন্তু কোনো নিৰ্দিষ্ট কোম্পানীৰ সম্পূৰ্ণ Fundamental Analysis নকৰে।
নতুন বিনিয়োগকাৰীৰ বাবে সহজ উদাহৰণ
ধৰি লওক আপুনি এটা Shopping Mallলৈ গৈছে।
Mall-টোত 100খন দোকান আছে। কিন্তু Mall-টোৰ Business কিমান ভাল চলিছে সেয়া বুজিবলৈ আপুনি 50টা গুৰুত্বপূৰ্ণ দোকানৰ Performance চাই এটা Overall Indicator তৈয়াৰ কৰিলে। এই Indicator-টো যদি বৃদ্ধি পায়, তেন্তে সাধাৰণতে Mall-টোৰ Business Environment ভাল বুলি ধাৰণা কৰি লব পাৰি।
Nifty 50 আৰু Sensex-ৰ ধাৰণাটোও কিছু পৰিমাণে এনেধৰণৰ। ইয়াত অৱশ্যে বাস্তৱ Index গণনা নিৰ্দিষ্ট mathematical methodology আৰু free-float market capitalisationৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি হয়।
Nifty 50 আৰু Sensex — কোনটো ভাল?
এই প্ৰশ্নৰ কোনো সহজ উত্তৰ নাই। দুয়োটাই ভাৰতীয় Equity Market বুজিবলৈ অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ Benchmark Index। Nifty 50-ত 50টা কোম্পানী থাকে আৰু ই NSE-ৰ Benchmark Index। Sensex-ত 30টা কোম্পানী থাকে আৰু ই BSE-ৰ Benchmark Index। কোনটো “ভাল” সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰাতকৈ, এজন নতুন বিনিয়োগকাৰীৰ বাবে দুয়োটাৰ বিষয়ে জনাটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ,।
নতুন বিনিয়োগকাৰীয়ে কি মনত ৰাখিব লাগে?
Nifty 50 আৰু Sensex বুজিবলৈ এই 7টা কথা মনত ৰাখক— 1. Nifty 50 = NSE-ৰ Benchmark Index 2. Sensex = BSE-ৰ Benchmark Index 3. Nifty 50-ত 50টা কোম্পানী থাকে 4. Sensex-ত 30টা কোম্পানী থাকে 5. দুয়োটাতে Free-Float Market Capitalisation methodology ব্যৱহাৰ কৰা হয় 6. Index বৃদ্ধি মানেই সকলো Share বৃদ্ধি নহয় 7. Index চাই Marketৰ direction বুজিব পাৰি, কিন্তু Share কিনাৰ আগতে কোম্পানীটো পৃথকে বিশ্লেষণ কৰা উচিত। সাৰাংশ
Nifty 50 আৰু Sensex হৈছে ভাৰতীয় Stock Marketৰ দুটা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ Index।
নতুন বিনিয়োগকাৰীয়ে Share Marketত বিনিয়োগ আৰম্ভ কৰাৰ আগতে এই দুটা Indexৰ বিষয়ে বুজি লোৱাটো অতি দৰকাৰি।
Nifty 50-এ NSE-ৰ 50টা গুৰুত্বপূৰ্ণ কোম্পানীৰ Performance প্ৰতিফলিত কৰে, আনহাতে Sensex-এ BSE-ৰ 30টা নিৰ্বাচিত কোম্পানীৰ Performance প্ৰতিফলিত কৰে।
কিন্তু মনত ৰাখিব—Nifty বা Sensex বৃদ্ধি পালে আপুনি Profitable নহয়। আপুনি লাভ কৰিবলৈ কোনো Share, Mutual Fund বা ETFত বিনিয়োগ কৰা থাকিব লাগিব।
সেয়ে Stock Marketত সফল হ'বলৈ প্ৰথমে Market Index বুজিপোৱাতো দৰকাৰ, তাৰ পিছত কোম্পানী আৰু Investment Product বুজক, আৰু তাৰ পিছত নিজৰ Risk আৰু Goal অনুসৰি বিনিয়োগৰ সিদ্ধান্ত লওক।
Disclaimer: এই লেখাটো কেৱল শিক্ষামূলক উদ্দেশ্যৰ বাবে। ইয়াক কোনো Share, ETF, Mutual Fund বা অন্য Investment Product কিনা-বেচাৰ ব্যক্তিগত পৰামৰ্শ হিচাপে গ্ৰহণ নকৰিব। বিনিয়োগৰ আগতে নিজে Research কৰক আৰু প্ৰয়োজন হ'লে SEBI-registered financial adviserৰ পৰামৰ্শ লওক।

0 Comments